Tag archief algemene voorwaarden

Opschorten: wanneer wel of niet?

Je bent met een klant overeengekomen dat jij goederen levert, nadat de klant jou hiervoor heeft betaald. Helaas doet de klant dit niet. Naast de acties die je neemt om betaling te verkrijgen, wil je de goederen die jij moet afleveren nog even onder je houden. In het geval van een dienstverleningsovereenkomst overweeg je wellicht om jouw dienstverlening te staken. Opschorten, zoals dat in het recht heet. Maar kan en mag dat zomaar?

Wat is opschorten?

Allereerst is het van belang om te weten wat de wet onder opschorten verstaat. Het opschortingsrecht kan gezien worden als een verweermiddel dat de ene partij heeft (de schuldenaar) in verband met een vordering die hij op zijn schuldeiser heeft. Om dit te verduidelijken, zal ik in dit artikel uitgaan van de volgende situatie:

Uitgangssituatie:
Jij moet aan X een partij goederen afleveren. Daar tegenover staat dat X aan jou een bedrag van € 1.000,= voor die goederen moet betalen. Dat is jouw vordering op X.

Jullie hebben afgesproken dat X het bedrag op 1 augustus betaald moet hebben. Vervolgens zal jij op 8 augustus de goederen bij X op zijn bedrijfsadres afleveren.

X heeft niet betaald op 1 augustus. Op 8 augustus nog steeds niet. Mag jij nu jouw prestatie (het uitleveren van de goederen) opschorten of moet je de afspraak dat jij op 8 augustus zou uitleveren nakomen?

Wettelijk kader

In de wet is op meerdere plaatsen het één en ander geregeld over opschorten. Ik focus mij in dit artikel op twee bepalingen, namelijk de algemene bepaling en de verdiepende bepaling over opschorting in het kader van wederkerige overeenkomsten. Een wederkerige overeenkomst is bijvoorbeeld een koopovereenkomst zoals hiervoor in het voorbeeld uitgewerkt.

De mogelijkheid om op te schorten is geregeld in artikel 6:52 BW. De tekst luidt als volgt:

  1. Een schuldenaar die een opeisbare vordering heeft op zijn schuldeiser, is bevoegd de nakoming van zijn verbintenis op te schorten tot voldoening van zijn vordering plaatsvindt, indien tussen vordering en verbintenis voldoende samenhang bestaat om deze opschorting te rechtvaardigen.
  2. Een zodanige samenhang kan onder meer worden aangenomen ingeval de verbintenissen over en weer voortvloeien uit dezelfde rechtsverhouding of uit zaken die partijen regelmatig met elkaar hebben gedaan.

Meer specifiek regelt de wet in artikel 6:262 BW het volgende ten aanzien van wederkerige overeenkomsten:

  1. Komt een der partijen haar verbintenis niet na, dan is de wederpartij bevoegd de nakoming van haar daartegenover staande verplichtingen op te schorten.
  2. In geval van gedeeltelijke of niet behoorlijke nakoming is opschorting slechts toegelaten, voor zover de tekortkoming haar rechtvaardigt.

Het eerste artikel is de algemene regeling. Om op te mogen schorten in het geval van een wederkerige overeenkomst (zoals dus een koopovereenkomst), moet je aan die vereisten voldoen plus je moet je aan artikel 6:262 BW houden.

Opeisbare vordering

Er moet om te beginnen een opeisbare vordering zijn. Oftewel: de wederpartij moet wel verplicht zijn om de vordering te betalen. Als je hebt afgesproken dat X het bedrag pas hoeft te betalen ná het uitleveren van de goederen, heb jij geen opeisbare vordering en kun je je (in beginsel) niet beroepen op opschorting.

In de voorbeeldsituatie is afgesproken dat X het bedrag op 1 augustus betaald moest hebben. Dat is niet gebeurd en deze datum is verlopen. De vordering is in dit voorbeeld opeisbaar.

Opschorten zonder opeisbaarheid

Er zijn enkele gevallen waarin je tot opschorting kunt overgaan, zonder dat er een opeisbare vordering is. Hierbij kun je denken aan een mededeling van de schuldeiser waarin hij aangeeft niet te zullen gaan betalen. Ook indien jij als eerste zou moeten presteren (jij moet eerst de goederen leveren, daarna zal X pas betalen) en je bent op de hoogte gekomen van omstandigheden waardoor je op goede gronden vreest dat X niet zal nakomen, mag je opschorten zonder dat er een opeisbare vordering is.

Voldoende samenhang om opschorting te rechtvaardigen

Er moet een bepaalde mate van samenhang zijn tussen de verplichtingen die over en weer bestaan. Daarnaast moet aan de hand van alle omstandigheden van het geval worden bezien of de opschorting in dit geval gerechtvaardigd is. Hoe groter de samenhang, hoe eerder een opschorting gerechtvaardigd zal zijn.

In het voorbeeld is er sprake van voldoende samenhang. De vordering van jou op X heeft direct te maken met het leveren van de goederen (en dat is de verplichting die jij opschort).

Redelijkheid en billijkheid

De redelijkheid en billijkheid speelt ook een belangrijke rol bij opschorting. Ook al is er voldoende samenhang om de opschorting te rechtvaardigen, de redelijkheid en billijkheid kan daar een stokje voor steken. Dit is bijvoorbeeld het geval indien de opschorting een buitenproportionele reactie is gelet op de mate van niet-nakoming. Daarbij kun je bijvoorbeeld denken aan het feit dat er slechts een klein deel van de vordering niet is betaald (bijvoorbeeld de btw is vergeten), dat de goederen van zeer groot belang zijn voor de bedrijfsvoering wederpartij. Ook al is er dan voldoende samenhang om de opschorting te rechtvaardigen (want: het gaat over de koopsom voor de uit te leveren goederen), de redelijkheid en billijkheid kan de opschorting in de weg staan.

Dienstverleningsovereenkomst

Bij een dienstverleningsovereenkomst kan opschorten nog wel eens lastig zijn. Zeker als jouw dienstverlening cruciaal is voor de bedrijfsvoering van de wederpartij. Dat geeft jou een sterke positie: dreigen met opschorten kan grote gevolgen hebben voor de wederpartij. Wellicht betaalt de wederpartij jouw vordering dan toch wat sneller.

Daar staat echter de redelijkheid en billijkheid tegenover. Is er slechts één maand niet betaald? Dan kunnen de gevolgen van opschorting buitenproportioneel zijn en kan het dus zijn dat jij op je vingers wordt getikt als je toch opschort.

Opschorten in het geval van een voortdurende dienstverleningsovereenkomst moet dan ook altijd secuur worden aangepakt. Zorg voor een goed opgebouwd dossier. Stuur herinneringen, geef aan dat je gaat opschorten en geef mogelijkheden om de wederpartij tot betaling te laten overgaan.

Wat nu als je tot opschorting overgaat?

Opschorten is een middel waardoor je jouw prestatie uit kunt stellen. Zodra de wederpartij aan zijn verplichtingen voldoet, moet je ook weer aan jouw verplichtingen voldoen. Zorg er dus voor dat je jouw prestatie altijd direct weer kunt gaan verrichten.

Opschorten is iets anders dan ontbinden. Bij opschorting zet je de verplichtingen even “on hold”. Ontbinding betekent echter het einde van de overeenkomst.

Opschorten

Het leerstuk rondom opschorting is uitgebreider dan ik hiervoor heb geschetst. Er zijn meer voorwaarden waaraan voldaan moet worden, maar ook zijn er meer uitzonderingssituaties. Er kan geen algemeen antwoord gegeven worden op de vraag wanneer je precies mag opschorten. De omstandigheden van het geval spelen een belangrijke rol.

Mijn advies is dan ook om ervoor te zorgen dat als je tot opschorting overgaat of als je dat voornemen hebt, dat je de wederpartij daarvan op de hoogte stelt. Bouw een (schriftelijk!) dossier op. Zo kun jij altijd aantonen waarom en op welke gronden je tot opschorting bent overgegaan. Dit helpt bij het inkleden van de redelijkheid en billijkheid en dit kan helpen in het geval dat de wederpartij jou aanspreekt voor schadevergoeding als gevolg van de opschorting. Het mededelen van jouw voornemen is echter geen verplichting volgens de wet.

Advies nodig over opschorting? Wil je tot opschorting van jouw verplichtingen overgaan en wil je daar graag advies over? Neem contact met mij op via info@winkenslegal.nl of het contactformulier van de website.

Ten slotte: dit artikel is informatief bedoeld. Uitzonderingen, mitsen en maren: ik kan er een hele hoop noemen. In mijn artikel probeer ik een algemeen beeld te schetsen, zonder het al te ingewikkeld en lang te maken. Neem voor een specifiek op jou gericht advies altijd contact op.

Algemene voorwaarden – Deel 4 – Voortdurende handelsrelatie

Het zal regelmatig voorkomen dat je met dezelfde wederpartij zaken doet. Moet je dan echt élke keer aan de vereisten van het op de juiste manier van toepassing verklaring van de algemene voorwaarden voldoen?

Zelfde branche

Het op een onjuiste manier van toepassing verklaren van algemene voorwaarden (namelijk pas op de inkoopfactuur) kan soms tóch tot toepasselijkheid leiden. Hoe dan?

Dat wordt duidelijk in een uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant uit 2014 over de verkoop en levering van biggen.

Het betrof in dat geval een handelsrelatie tussen twee professionele partijen in dezelfde branche (de varkensbranche) en de vraag of de algemene voorwaarden van “Veehandel van de Nederlandse Bond van Handelaren in Vee (NBHV) van 11 mei 1996” van toepassing waren in hun onderlinge relatie.

Stelselmatige verwijzing

Door verkoper waren in acht maanden tijd zo’n 40 facturen verstuurd aan de koper. Op deze facturen stond steeds een verwijzing naar die algemene voorwaarden. Ze waren echt nooit overhandigd (althans daar bleek niet van in deze procedure) en ook is er nooit expliciet over toepasselijkheid gesproken.

Waarom zijn ze dan toch van toepassing? Omdat beide partijen professionals zijn en dat deze algemene voorwaarden zeer gebruikelijk zijn en feitelijk door vrijwel alle veehandelaren worden gebruikt. De koper heeft volgens de rechtbank het gerechtvaardigd vertrouwen gewekt dat de algemene voorwaarden geldig zijn voor volgende overeenkomst door deze stilzwijgend te aanvaarden en niet te protesteren.

Tips

Ben je in een langdurige handelsrelatie verwikkeld? En plaatst jouw wederpartij op haar verkoopfacturen steeds een verwijzing naar algemene (branche)voorwaarden? Dan bestaat er een kans dat ze toch van toepassing zijn. Het kan dan ook verstandig zijn om te protesteren tegen deze vermelding of in overleg te gaan met de wederpartij over de (inhoud van de) algemene voorwaarden die de wederpartij gebruikt. Dat levert voor beide partijen zekerheid op en dat is ook wat waard!

Ten slotte: dit artikel is informatief bedoeld. Uitzonderingen, mitsen en maren: ik kan er een hele hoop noemen. In mijn artikel probeer ik een algemeen beeld te schetsen, zonder het al te ingewikkeld en lang te maken. Neem voor een specifiek op jou gericht advies altijd contact op.

Algemene voorwaarden – Deel 3 – Grijze lijst

In principe kun je in je algemene voorwaarden opnemen wat je wil. De vraag is echter of hetgeen daarin staat, stand kan houden. In de wet zijn er namelijk twee artikelen opgenomen, waarin ‘onredelijk bezwarende bedingen’ zijn opgenomen. Als zo’n beding in je algemene voorwaarden staat, kun je er dus niet altijd een beroep op doen. Het gaat dan om bedingen op een grijze en zwarte lijst.

Verhouding met een consument

Het beroep op een artikel uit de grijze of zwarte lijst, kan enkel worden gedaan door consumenten. Ga je business to business een overeenkomst aan en staat er in de van toepassing verklaarde algemene voorwaarden een beding dat op de grijze of zwarte lijst voorkomt? Dan kun je daar geen beroep op doen.

De wet spreekt van een gebruiker van de algemene voorwaarden en de wederpartij. De gebruiker is degene van wie de algemene voorwaarden zijn: het bedrijf dat haar algemene voorwaarden van toepassing verklaart dus. De wederpartij is de consument die een beroep kan doen op het feit dat het beding onredelijk bezwarend is.

In bijzondere gevallen kunnen ook niet-consumenten een beroep doen op de grijze en zwarte lijst. Het gaat dan om partijen die een met een consument vergelijkbare positie innemen. Er moet in dergelijke gevallen gekeken worden naar de aard van de overeenkomst, de onderlinge verhouding tussen partijen en overige omstandigheden van het geval. Denk bijvoorbeeld aan een kleine vereniging of stichting.

Grijze lijst

Dit artikel gaat over de grijze lijst. Dit is opgenomen in artikel 6:237 van het Burgerlijk Wetboek. Het artikel bevat een opsomming van 15 bepalingen waarvan wordt vermoed dat ze onredelijk bezwarend zijn.

Grijze lijst: de bepaling wordt vermoed onredelijk bezwarend te zijn voor de consument.

Ik licht er een aantal uit.

Opzegtermijn

Een beding waarin aan de consument een langere opzegtermijn wordt gegeven dan aan de gebruiker. Bijvoorbeeld: de gebruiker kan de overeenkomst opzeggen met een opzegtermijn van één maand. Als de consument de overeenkomst op wil zeggen, moet hij een opzegtermijn van twee maanden in acht nemen.

Afwijkende prestatie

In de overeenkomst spreek je af wat je prestatie zal gaan zijn. Zo kun je afspreken dat jij een buffetkast maakt voor de consument. In je algemene voorwaarden kun je een beding hebben staan waarin jij aan jezelf de bevoegdheid toekent om een prestatie te leveren die wezenlijk van de toegezegde prestatie afwijkt. Als het je dan niet lukt om de buffetkast te maken, besluit je een nachtkastje te maken. De consument zal daar niet blij mee zijn, maar jij zal je willen beroepen op je algemene voorwaarden waarin staat dat je een prestatie mag leveren die wezenlijk afwijkt.

Een dergelijk beding wordt vermoed onredelijk bezwarend te zijn, tenzij je bij dat beding opneemt dat de consument in een dergelijk geval de bevoegdheid heeft om de overeenkomst te ontbinden. Maar zelfs als je die ontbindingsbevoegdheid hebt opgenomen, is het nog geen vanzelfsprekendheid dat dit beding wel gewoon rechtsgeldig is.

Verrekening

In algemene voorwaarden worden vaak bepalingen over verrekening opgenomen. De consument kan op basis van de wet een bevoegdheid tot verrekening hebben. Een beding in de algemene voorwaarden waarin je die bevoegdheid van de consument uitsluit of beperkt, wordt vermoed onredelijk bezwarend te zijn.

Een beding waarin je jezelf als gebruiker van de algemene voorwaarden een verdergaande bevoegdheid toekent dan die uit de wet voortvloeit, wordt eveneens vermoed onredelijk bezwarend te zijn.

Vermoedelijk

Het gaat bij de grijze lijst over bedingen waarvan vermoed wordt dat ze onredelijk bezwarend zijn. Dit betekent dat er wel een beroep gedaan moet worden op de vernietigbaarheid van deze bepalingen. De gebruiker kan het vermoeden vervolgens weerleggen door het leveren van tegenbewijs. Het is dan aan de rechter om uiteindelijk te beslissen of het beding wel of niet onredelijk bezwarend is.

Zwarte lijst

Naast de grijze lijst, is er ook nog de zwarte lijst. Deze bepalingen zijn per definitie onredelijk bezwarend. Over de zwarte lijst schrijf ik later een apart artikel!

Heb je vragen over de grijze lijst of over je algemene voorwaarden? Neem dan contact met mij op!

Ten slotte: dit artikel is informatief bedoeld. Uitzonderingen, mitsen en maren: ik kan er een hele hoop noemen. In mijn artikel probeer ik een algemeen beeld te schetsen, zonder het al te ingewikkeld en lang te maken. Neem voor een specifiek op jou gericht advies altijd contact op.

Eigendomsvoorbehoud

Eigendomsvoorbehoud

Eigendomsvoorbehoud. Hoe werkt dat eigenlijk? Wanneer ben je een rechtsgeldig eigendomsvoorbehoud overeengekomen en waarom is het eigenlijk nuttig om dit overeen te komen? En hoe kan het gebeuren dat dit zomaar teniet gaat en wat doe je daartegen?

Wat is eigendomsvoorbehoud?

Bij koop en verkoop van goederen, gaat het eigendom in principe over op het moment dat het goed bij de afnemer is geleverd. Tenzij je iets anders afspreekt.

Eigendomsvoorbehoud houdt in dat als je goederen levert aan je afnemer, het eigendom niet direct naar de afnemer overgaat. Je komt namelijk extra voorwaarden overeen waaraan voldaan moet worden, voordat het eigendom overgaat. Je behoudt je het eigendom voor.

Extra voorwaarden

De voorwaarde die je overeenkomt, is betaling. Pas ná betaling, gaat het eigendom over van jou naar de afnemer. Zo lang de afnemer niet heeft betaald, zijn de goederen nog steeds jouw eigendom en kun je ze terugeisen.

Daarbij is de formulering eveneens van belang. Je kunt eigendomsvoorbehoud namelijk zodanig formuleren dat het enkel geldt voor de betreffende verkoop van goederen op één factuur, maar je kunt het ook formuleren op een manier waardoor het eigendom van alle door jou geleverde zaken pas overgaat op het moment dat alle facturen zijn betaald. Dat laatste (een verlengd eigendomsvoorbehoud) heeft vaak de voorkeur, omdat dit voor jou als leverancier meer zekerheid geeft.

Waarom een eigendomsvoorbehoud?

Je kunt je goederen terugvorderen. Blijft de afnemer in gebreke met betaling? Dan kun jij je goederen terughalen en aan iemand anders verkopen. Op deze manier kun je de financiële consequenties van een wanbetaler verminderen.

Ook in een faillissement is eigendomsvoorbehoud erg nuttig. De kans dat je een uitkering ontvangt op jouw vordering in een faillissement, is erg klein. Bovendien, áls er al een uitkering komt, duurt dat vaak erg lang. Je hebt er vaak meer aan om jouw goederen terug te krijgen zodat je ze opnieuw kunt verkopen. In dat geval doe je bij de curator een beroep op jouw eigendomsvoorbehoud. Let op: de curator mag een redelijke vergoeding vragen voor zijn werkzaamheden om deze goederen door jou op te laten halen.

Rechtsgeldig overeenkomen

Je moet een eigendomsvoorbehoud wel rechtsgeldig overeenkomen. Een eigendomsvoorbehoud ontstaat namelijk niet vanzelf. Je moet daar wel wat voor doen. Je kunt in je algemene voorwaarden opnemen dat al jouw leveringen onder de voorwaarden van eigendomsvoorbehoud geschieden. Daarbij is het dan wél van belang dat de algemene voorwaarden op een correcte manier van toepassing zijn verklaard op de overeenkomst. In een faillissement kan de curator daar namelijk bewijs van vragen. Kun je niet aantonen dat de algemene voorwaarden rechtsgeldig van toepassing zijn verklaard? Dan is de kans groot dat jij geen beroep kunt doen op je eigendomsvoorbehoud. Voor meer informatie over het van toepassing verklaren van algemene voorwaarden, verwijs ik je graag naar dit artikel.

Uiteraard kun je het eigendomsvoorbehoud ook overeenkomen in de overeenkomst die je sluit met de afnemer. Van belang is dat de afnemer weet dat het eigendomsvoorbehoud onderdeel uitmaakt van de voorwaarden waaronder je de overeenkomst sluit. Van belang is het dan om je eigendomsvoorbehoud bijvoorbeeld al op te nemen in de offerte.

Zet je pas op je factuur of afleverbon dat de levering onder eigendomsvoorbehoud is gedaan? Dan is dit te laat en is er geen rechtsgeldig eigendomsvoorbehoud overeengekomen. Het eigendom is dan gewoon overgegaan naar de afnemer, ook al is er (nog) niet betaald.

Tenietgaan eigendomsvoorbehoud

Ondanks het rechtsgeldig overeenkomen van een eigendomsvoorbehoud, kan dit teniet gaan waardoor je er niet langer een beroep op kunt doen. Dit is het geval bij natrekking, vermenging en zaaksvorming.

Natrekking

Natrekking houdt in dat een roerende zaak onderdeel gaat uitmaken van een andere (grotere) (on)roerende zaak. De eigenaar van die grotere zaak, wordt ook eigenaar van de kleinere zaak. Een voorbeeld: autobanden. De banden gaan door natrekking deel uitmaken van de auto. Ook al heb jij de banden onder eigendomsvoorbehoud geleverd, doordat ze onder de auto zijn geplaatst, is jouw eigendomsvoorbehoud teniet gegaan. De eigenaar van de auto is nu ook eigenaar van de autobanden, ook al is er nog niet betaald voor de banden.

Vermenging

Bij vermenging vormen twee roerende zaken zich tot één zaak. Hierbij kun je denken aan vloeistoffen die samengevoegd worden. Ook is er sprake van (oneigenlijke) vermenging als jouw schroeven in één grote bak worden gedaan met schroeven van een andere leverancier. Als jij de door jou geleverde schroeven niet hebt gemerkt, is niet langer te herleiden welke schroeven door jou zijn geleverd. Het gevolg is dat jouw eigendomsvoorbehoud teniet is gegaan.

Zaaksvorming

Zaaksvorming betekent dat de geleverde goederen worden verwerkt tot een nieuwe zaak. Indien jij hout hebt geleverd en daar heeft de afnemer een tuinbank van gemaakt, dan is jouw eigendomsvoorbehoud ten aanzien van het hout teniet gegaan. Je bent niet plotseling eigenaar geworden van de bank. De bank is een nieuwe zaak waar jij geen rechten op hebt.

Tips

  • Controleer jouw algemene voorwaarden. Heb je een eigendomsvoorbehoud en hoe is dat geformuleerd?
  • Neem een eigendomsvoorbehoud op in je algemene voorwaarden, bij voorkeur een verlengd eigendomsvoorbehoud.
  • Zorg ervoor dat je je algemene voorwaarden op de juiste wijze van toepassing verklaart op de overeenkomst.
  • Gebruik je geen algemene voorwaarden? Zorg er dan voor dat je het eigendomsvoorbehoud noemt in de offerte en neerlegt in de overeenkomst. Noem het niet pas voor het eerst op de factuur of afleverbon.
  • Kenmerk jouw producten, zodat je het risico op oneigenlijke vermenging vermindert.
  • Wees alert bij slechte betaling door je afnemer. Wacht niet te lang met het terugvorderen van jouw goederen. Terugvorderen bij de afnemer heeft de voorkeur boven terugvorderen via een curator in een faillissement.

Controleren en aanpassen

Twijfel je of jouw eigendomsvoorbehoud op een juiste wijze is geformuleerd? Voor € 250,= excl. btw controleer ik jouw volledige algemene voorwaarden en pas ik ze direct voor je aan. Meer weten? Op deze pagina lees je meer!

Ten slotte: dit artikel is informatief bedoeld. Uitzonderingen, mitsen en maren: ik kan er een hele hoop noemen. In mijn artikel probeer ik een algemeen beeld te schetsen, zonder het al te ingewikkeld en lang te maken. Neem voor een specifiek op jou gericht advies altijd contact op.

Algemene voorwaarden – Deel 2 – Twee sets van toepassing?

Eerder schreef ik een artikel over de toepasselijkheid van algemene voorwaarden. In dat artikel heb ik uitgelegd hoe je dit het beste kunt doen. Een interessante vraag doet zich voor op het moment dat zowel jij als de wederpartij ieder hun eigen algemene voorwaarden van toepassing verklaren. Welke gaan dan voor? 

Battle of forms

Als de wederpartij een zakelijke partij is, is de kans groot dat deze ook gebruik maakt van algemene voorwaarden. Werk je in dezelfde branche en gebruik je allebei de algemene voorwaarden van de branchevereniging? Dan zal er niet veel aan de hand zijn, omdat ze gelijkluidend zijn. Maar wat nu als er een geschil ontstaat tussen jullie en jullie hebben allebei andere algemene voorwaarden? Of als er in jouw algemene voorwaarden een betaaltermijn van dertig dagen staat en in in die van de afnemer zestig dagen? Welke betaaltermijn is dan van toepassing?

De wet

De wet geeft het antwoord eigenlijk al in artikel 6:225 lid 3 Burgerlijk Wetboek. Daarin staat namelijk:

Artikel 6:225 lid 3 BW:

Verwijzen aanbod en aanvaarding naar verschillende algemene voorwaarden, dan komt aan de tweede verwijzing geen werking toe, wanneer daarbij niet tevens de toepasselijkheid van de in de eerste verwijzing aangegeven algemene voorwaarden uitdrukkelijk van de hand wordt gewezen.

Interessant is hierbij dat er dus verlangd wordt dat de eerste verwijzing uitdrukkelijk van de hand wordt gewezen.

Uitdrukkelijk van de hand wijzen

Hoe verwijs je dan uitdrukkelijk van de hand? In ieder geval niet zo:

Door acceptatie van deze inkoopopdracht verklaart u alleen de algemene inkoopvoorwaarden van […] van toepassing.

In dit voorbeeld worden de andere voorwaarden weliswaar van de hand gewezen, maar de wet vereist een expliciete afwijzing. Indien jouw wederpartij deze zin gebruikt, zijn jouw voorwaarden dus nog steeds van toepassing.

Een expliciete afwijzing kan plaatsvinden door bijvoorbeeld de mededeling dat de wederpartij haar algemene voorwaarden van toepassing verklaart en daarbij ook benadrukt jouw algemene voorwaarden af te wijzen. Als zij dit doet in de communicatie met jou of bijvoorbeeld op de inkooporder, dan is er (waarschijnlijk) sprake van uitdrukkelijk van de hand wijzen. Een weggestopt zinnetje is doorgaans niet voldoende. Een voorgedrukte standaard tekst ook niet. Voor jou als verkopende partij moet immers wel duidelijk zijn dat de offerte alleen wordt aanvaard met de algemene voorwaarden van de wederpartij.

Nuancering van bovenstaande informatie is van belang. De omstandigheden van het geval kunnen er namelijk toe leiden dat het standaardzinnetje wel voldoende is. Dit volgt uit jurisprudentie van de Hoge Raad. Als je voorafgaand aan het toezenden al contact met elkaar hebt gehad over de verschillende algemene voorwaarden en vervolgens maak je gebruik van standaardzinnen, dan kan daar wel werking aan toekomen.

Een voorbeeld. Jij verkoopt planken hout. Meubelmakerij X wil bij jou planken inkopen en vraagt jou om een offerte af te geven voor 100 planken. Jij stuurt de offerte op en stuurt netjes jouw algemene voorwaarden mee. Er kunnen nu twee dingen gebeuren:
1. De meubelmakerij gaat akkoord met de offerte en jouw algemene voorwaarden.
2. De meubelmakerij gaat akkoord met de offerte, maar stuurt een e-mail terug waarin zij aangeeft “Hierbij verklaren wij onze algemene inkoopvoorwaarden (zie bijlage) van toepassing en wijzen het gebruik van uw algemene voorwaarden uitdrukkelijk af”. Daarbij sturen ze hun algemene inkoopvoorwaarden daadwerkelijk mee.
Geval 1 is niet zo lastig. Dan zijn gewoon jouw voorwaarden van toepassing. Maar in geval 2…

Niet mee eens?

Wat nu als jouw wederpartij jouw algemene voorwaarden uitdrukkelijk van de hand wijst, maar jij het daar niet mee eens bent? Dan is het van belang om te beoordelen in hoeverre de algemene voorwaarden van de wederpartij afwijken van jouw algemene voorwaarden.

Aanbod en aanvaarding

Aanbod en aanvaarding: het beginpunt van elke overeenkomst en deze regels zijn ook van belang bij het bepalen welke algemene voorwaarden nu van toepassing zijn.

Zijn de voorwaarden wezenlijk anders dan jouw voorwaarden? Dan is er sprake van een nieuw aanbod van de wederpartij. Jij kan kiezen om er wel of niet mee in te stemmen. Je gaat opnieuw onderhandelen, er is namelijk nog geen overeenkomst tot stand gekomen.

Zijn de voorwaarden op kleine (ondergeschikte) punten verschillend? En ga jij gewoon aan de slag met de opdracht zonder te protesteren? Dan is er een overeenkomst tot stand gekomen: jouw aanbod omtrent de inhoud van de overeenkomst, maar de voorwaarden van de wederpartij zijn dan van toepassing.

Terug naar het voorbeeld. Meubelmakerij X heeft haar algemene voorwaarden van toepassing verklaard en meegestuurd, jij bent na ontvangst hiervan aan de slag gegaan en hebt de 100 planken afgeleverd. En dan is er een probleem. Meubelmakerij X betaalt niet en je moet een procedure starten. In jouw voorwaarden heb je bepaald dat je bij uitblijvende betaling direct een boete van 25% in rekening mag brengen. In de inkoopvoorwaarden van Meubelmakerij X staat dat je bij een uitblijvende betaling eerst een termijn van veertien dagen moet geven en daarna nog eens zeven dagen. In die tijd mag het bedrag niet verhoogd worden.
Omdat Meubelmakerij X jouw algemene voorwaarden uitdrukkelijk van de hand heeft gewezen en die van haar van toepassing heeft verklaard, zijn haar algemene voorwaarden van toepassing. Jouw aanbod (de prijs, afleverdatum, hoeveelheid etc.) is aanvaard, maar met toepasselijkheid van de algemene voorwaarden van Meubelmakerij X. Oftewel: je mag de boete niet in rekening brengen.

Lees de voorwaarden!

Bepaal voor jezelf wat jij nu echt belangrijk vindt qua bepalingen in jouw algemene voorwaarden en waar jij echt niet van af wil wijken. Krijg je dan te maken met een wederpartij die haar eigen algemene voorwaarden van toepassing wil verklaren? Dan weet je waar je naar moet kijken.

Het is uiteraard ook mogelijk om af te wijken van algemene voorwaarden. Wellicht heb je er helemaal geen problemen mee om de algemene voorwaarden van de wederpartij van toepassing te verklaren, maar heb je slechts moeite met één artikel. Je kunt dan samen afspreken dat je afwijkt van dat artikel. Let op: doe dit altijd schriftelijk! Mondelinge afspraken zijn dan wel rechtsgeldig, maar moeilijk (c.q. niet) te bewijzen. Ga altijd voor duidelijkheid en leg dergelijke afspraken vast. Dat kan simpelweg in een mailtje dat door de wederpartij wordt bevestigd.

Jouw algemene voorwaarden van toepassing

Dus wat doe je als je jouw eigen algemene voorwaarden van toepassing wil verklaren indien je een offerte van jouw leverancier krijgt? Dan stuur je terug dat je die van je leverancier uitdrukkelijk van de hand wijst en die van jou van toepassing verklaart. Let op: stuur dan wel jouw eigen voorwaarden mee!

Ten slotte: dit artikel is informatief bedoeld. Uitzonderingen, mitsen en maren: ik kan er een hele hoop noemen. In mijn artikel probeer ik een algemeen beeld te schetsen, zonder het al te ingewikkeld en lang te maken. Neem voor een specifiek op jou gericht advies altijd contact op.

Algemene voorwaarden – Deel 1 – Toepasselijkheid

Het blijft een ding, die algemene voorwaarden. Daarom vandaag deel 1 van een serie artikelen over Algemene Voorwaarden, met in dit eerste deel focus op de vraag wanneer ze nu wel of niet van toepassing zijn op een overeenkomst.

Algemene voorwaarden – algemeen

Laten we bij het begin beginnen en eerst bekijken wat algemene voorwaarden nu precies zijn. Algemene voorwaarden zijn een set standaard artikelen (voorwaarden dus) welke deel uitmaken van de overeenkomst die je sluit met de klant. Ze zijn niet toegespitst op één specifieke klant en betreffen niet de kern van de overeenkomst, maar ze zijn juist bedoeld om steeds van toepassing te zijn op de diverse overeenkomsten die je sluit. Je regelt er zaken zoals betaaltermijnen, aansprakelijkheden en wat er gebeurt als de overeenkomst niet juist wordt nagekomen. Ook eigendomsvoorbehoud wordt vaak geregeld in algemene voorwaarden. Daarnaast kun je er nog veel meer zaken in regelen, dat is aan jou.

Moet ik algemene voorwaarden hebben?

Nee, het hebben en gebruiken van algemene voorwaarden is niet verplicht. Het is dus jouw eigen keuze of je ze wel of niet gebruikt. Als je ze besluit te gebruiken, zorg er dan wel voor dat je goed weet wat er nu eigenlijk in staat en of dit inderdaad de manier is waarop jij te werk wil gaan. Algemene voorwaarden ontstaan vaak door knip- en plakwerk uit algemene voorwaarden van andere partijen. Daardoor kunnen er tegenstrijdigheden ontstaan wat de duidelijkheid niet ten goede komt. Daarnaast komt het ook regelmatig voor dat je ooit algemene voorwaarden hebt laten opstellen en daar vervolgens nooit meer naar gekeken hebt (het zal wel goed zitten, toch?). Toch is het belangrijk om jouw voorwaarden onder de loep te nemen. Trek je niet onbedoeld teveel aansprakelijkheid naar je toe? En wat zijn nu eigenlijk jouw eigen verplichtingen indien een klant stelt dat jij je werk niet goed hebt gedaan? Ook als je standaardvoorwaarden van een beroepsgroep gebruikt, is het verstandig om deze even goed door te nemen. Wellicht gebruik je liever een eigen opgestelde set algemene voorwaarden.   

Wanneer zijn ze van toepassing?

“Op deze overeenkomst zijn onze algemene voorwaarden van toepassing”. Voldoende voor toepasselijkheid? Nee!

Als je dan besluit om algemene voorwaarden te gebruiken, moet de volgende hobbel nog genomen worden: de toepasselijkheid. De meeste problemen ontstaan op dit punt. De wederpartij kan namelijk (in een procedure, maar ook daarbuiten) stellen dat zij de algemene voorwaarden nooit heeft gezien en dat je er daarom geen beroep op kunt doen. In een dergelijk geval moet jij bewijzen dat ze wél van toepassing zijn.

Informatieverplichting

Cruciaal is de vraag of aan de klant een redelijke mogelijkheid is geboden om van de algemene voorwaarden kennis te nemen. De klant moet immers voordat er een overeenkomst bestaat, wel weten onder welke voorwaarden die overeenkomst is gesloten. Voor het van toepassing verklaren van algemene voorwaarden, moet je ze voorafgaand aan of bij de totstandkoming van de overeenkomst al van toepassing hebben verklaard en ter hand hebben gesteld.

Het meesturen van de algemene voorwaarden bij de factuur is daarom te laat. Op het moment dat jij een factuur stuurt voor jouw werkzaamheden, bestaat er immers al een overeenkomst tussen jou en de klant.

Verwijzing naar algemene voorwaarden

Helaas wordt er nog te vaak gedacht dat het zinnetje “Op deze overeenkomst zijn onze algemene voorwaarden van toepassing” voldoende is. Dat is het niet!

Je loopt dan namelijk tegen het probleem aan van de ‘redelijke mogelijkheid bieden om van de algemene voorwaarden kennis te nemen’. Uit een enkele verwijzing (zonder de daadwerkelijke voorwaarden) weet de klant namelijk nog niet wat er in de algemene voorwaarden staat. De klant weet dan niet waar hij voor tekent en daarom kan in een procedure een beroep worden gedaan op vernietigbaarheid van (bepalingen uit) de algemene voorwaarden. Als je ze meestuurt verwijs je er uiteraard ook naar, maar van belang is dus het daadwerkelijke meezenden.

Maar ze zijn toch gedeponeerd bij de KvK?

Helaas, ook dat is niet voldoende. Verwijzing naar deponering bij de Kamer van Koophandel is slechts in uitzonderlijke gevallen voldoende (namelijk als het redelijkerwijs niet mogelijk is om de algemene voorwaarden ter hand te stellen, zoals bijvoorbeeld bij het sluiten van een overeenkomst per telefoon of bij een een kaartjesautomaat). Aangezien het meesturen van de voorwaarden bij de offerte een zeer eenvoudige handeling is, kun je in dergelijke gevallen niet volstaan met een verwijzing naar de Kamer van Koophandel.

Hoe verklaar ik algemene voorwaarden van toepassing?

Oké, hiervoor heb ik je uitgelegd wat niet voldoende is. Maar hoe zorg je er dan voor dat ze wél van toepassing zijn?

Mijn tip: stuur je algemene voorwaarden altijd mee bij de offerte die je uitbrengt. Doe je dat schriftelijk? Stuur dan je algemene voorwaarden mee en laat de klant ook een handtekening onder de voorwaarden zetten. Staan jouw algemene voorwaarden op de achterkant van je briefpapier gedrukt? Zorg dan dat je daar wel naar verwijst (stellen “ze stonden toch op de achterkant” zal niet voldoende zijn als je ze niet ook van toepassing verklaart. Je kan immers wel van alles op de achterkant van het briefpapier zetten).

Stuur je de offerte digitaal? Stuur je algemene voorwaarden dan mee als bijlage bij de e-mail en zet in de offerte dat ze van toepassing zijn. Laat de klant vervolgens zowel de offerte en de algemene voorwaarden expliciet bevestigen.  

Bied de klant een redelijke mogelijkheid om van de algemene voorwaarden kennis te nemen.

Op deze manier kun je in een procedure een beroep op onbekendheid met de algemene voorwaarden van de wederpartij weerleggen. De wederpartij heeft er immers expliciet mee ingestemd en jij hebt ze meegezonden met de offerte. Je hebt de klant de redelijke mogelijkheid gegeven om van de algemene voorwaarden kennis te nemen. Kleine moeite, groot plezier!

Controleren en aanpassen

Benieuwd hoe het inhoudelijk met jouw algemene voorwaarden zit? Neem vrijblijvend contact met mij op!

Ten slotte: dit artikel is informatief bedoeld. Uitzonderingen, mitsen en maren: ik kan er een hele hoop noemen. In mijn artikel probeer ik een algemeen beeld te schetsen, zonder het al te ingewikkeld en lang te maken. Neem voor een specifiek op jou gericht advies altijd contact op.